Öğretici Metin Türleri Nelerdir? Öğretici Metin Türleri ile ilgili bilgi

Öğretici Metin Türleri Nelerdir? Öğretici Metin Türleri ile ilgili bilgi

Öğretici Metin Türleri Nelerdir?

Öğretici Metin Türleri Hakkında Genel Bilgiler.

FIKRA:

  • Güncel ve siyasi konularda yazılan kısa yazılardır
  • Köşe yazısı olarak da isimlendirilmektedir
  • Fıkra yazarı ele aldığı konu hakkındaki düşüncelerini kanıtlama gereği duymamaktadır
  • Edebiyat hayatımıza Tanzimat dönemi le birlikte girmiştir
  • Türk edebiyatında Ahmet Rasim önemli fıkra öncülerindendir

ELEŞTİRİ (TENKİT):

  • Bir sanat eserini çeşitli yönleriyle incelemek, açıklamak, değerlendirmek ve yorumlamak için yazılan yazı türüdür
  • Eleştiri yazıları yazanlara eleştirmen adı verilmektedir
  • Eleştirmen, eleştiri yaparken hem olumlu hem de olumsuz yorumlar yapmaktadır
  • Türk edebiyatında ilk eleştiri örneği Namık Kemal’in Tahrib-i Harabat adlı eseridir
  • Dünya edebiyatında Boileau, Türk edebiyatında Mehmet Kaplan, Nurullah Ataç, Cemil Meriç, Hüseyin Cahit Yalçın önemli eleştiri yazarlarıdır

MAKALE: 

  • Herhangi bir konuda okuyucu bilgilendirmek yahut öne sürülen bir düşünceyi savunmak amacıyla yazılan gazete ve dergi yazılardır
  • Yazar öne sürmüş olduğu düşünceyi kanıtlamak zorundadır
  • Açıklayıcı, öğretici, tartışmacı, ve kanıtlayıcı anlatım türleri kullanılmaktadır
  • Edebiyat hayatımıza Tanzimat dönemi le birlikte girmiştir
  • Türk edebiyatında ilk makale örneği İbrahim Şinasi’in Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi adlı eseridir

SOHBET (SÖYLEŞİ):

  • Bir yazarın herhangi bir konu hakkında duygu ve düşüncelerini okuyucuyla konuşuyormuş gibi yazdığı yazı türüdür
  • Yazar duygu ve düşüncelerini anlatırken senli benli bir üslup kullanmaktadır
  • Ahmet Rasim, Şevket Rado, Nurullah Ataç önde gelen sohbet yazarlarındandır

ANI (HATIRA): 

  • Bir kimsenin başından geçtiği yahut tanık olduğu bir olayı anlattığı yazı türüdür
  • Yazı olayın üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra yazılmaktadır
  • Türk edebiyatında Babürşah’ın Babürnamesi ilk anı örneği olarak kabul edilmektedir (Aynı zamanda gezi yazısı özellikleri de taşımaktadır)

DENEME:

  • Yazarın herhangi bir konu hakkındaki görüşlerini kanıtlama gereği duymadan anlattığı yazı türüdür
  • Denemede daha çok evrensel konular işlenmektedir
  • Bu türün ilk temsilcisi Montaigne olarak kabul edilmektedir
  • Türk edebiyatında ise Nurullah Ataç bu türün en önemli temsilcisidir

BİYOGRAFİ:

  • Herhangi bir alanda ün kazanmış kimsenin hayatının anlatıldığı yazı türüdür
  • Bu türde amaç kişiyi bütün yönleriyle tanıtmaktır
  • Biyografilerin Divan edebiyatında karşılığı tezkire olarak kabul edilmektedir
  • Türk edebiyatında ilk tezkire Ali Şir Nevai’nin yazmış olduğu Şairler tezkiresi anlamına gelen Mecalisü-n Nefais adlı eseridir
  • Anadolu sahasında yazılan ilk tezkire örneği ise Sehi Bey’in yazmış olduğu Heşt Behişt adlı eserdir

GÜNLÜK (GÜNCE-JURNAL-RUZNAME):

  • Bir kimsenin yaşadıklarını tarih atarak günü gününe yazmış olduğu yazı türüdür
  • Tanzimat döneminden önce ruzname olarak isimlendirilmektedir
  • Türk edebiyatında Nurullah Ataç’ın Günce adlı eseri önemlidir

GEZİ YAZISI:

  • Bir kimsenin gezip gördüğü yerler ile ilgili izlenimleri ve bilgilerini anlattığı yazı türüdür
  • Gezi yazılarında gözlem önemli bir yer teşkil etmektedir
  • Sadece doğal güzellikler değil tarihi güzellikler, gelenek ve görenekler de anlatılmaktadır (Bu sebeple tarihi bir belge niteliği de taşımaktadır)
  • Dünya edebiyatında Marco Polo ve İbni Batuta önemli isimlerdir
  • Türk edebiyatında Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi, Seydi Ali Reis’in Miretül Memalik, Direktör Ali Bey’in Seyahat Jurnali, Cenap Şehabettin’in Hac Yolunda, Ahmet Mithat Efendi’nin Avrupa’da bir Cevelan, Ahmet Haşim’in Frankurt Seyehatnamesi adlı eserleri önemlidir

RÖPORTAJ:

  • Bir olay ya da durumu araştırma, inceleme, gezip görme ya da soruşturma yöntemiyle ele alan gazete ve dergi yazılarıdır
  • Resim ,grafik ve istatistik gibi veriler kullanılabilmektedir

MEKTUP:

  • Uzakta bulunan bir dost ,arkadaş ya da kamu kuruluşları arasında haberleşmeyi sağlayan yazı türüdür

SÖYLEV (NUTUK):

  • Dinleyenleri coşturmak, belli bir amaca yöneltmek ve bir duyguyu, düşünceyi aşılamak için yapılan etkili konuşmalardır

Öğretici Metin Türleri Hakkında Genel Bilgiler.

Beğen  3
Yazar